شرایط امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی

Document Type: Takhasosi

Authors

1 کارشناس فقه اسلامی/ دانشگاه مجازی المصطفی (صلی الله علیه وآله

2 مدرس/ دانشگاه مجازی المصطفی (صلی الله علیه وآله

Abstract

امر به معروف و نهی از منکر، از مهم ترین واجبات دینی است، که شارع مقدس شرایطی برای تحقق وجوب آن، بیان کرده ‏است.
چهار شرط اصلی امر به معروف و نهی از منکر، عبارتند از: علم و آگاهی، احتمال تأثیر، اصرار بر گناه و نبودن ضرر و مفسده؛ شرط پنجم نیز با عنوان عدالت، توسط برخی از فقها بیان شده است.
یکی از کاربردهای امر به معروف و نهی از منکر در عصر فناوری، فضای مجازی است. فضای مجازی در راستای فضای واقعی پیش می‏رود؛ به نحوی که بسیاری از مفاهیم واقعی، در فضای مجازی نیز عینیت می‏یابد. لذا شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی، همان شرایط وجوب آن در فضای حقیقی است، که فقها بر آن تأکید دارند؛ هر چند تفاوت‏هایی نیز از حیث نحوه عملکرد، تذکر زبانی، فعلی و سایر موارد وجود دارد.
در این مقاله، سعی شده است شرایط امر به معروف و نهی از منکر در فضای واقعی و مجازی مورد بررسی قرار ‏گیرد.

Keywords

Main Subjects


1-     قرآن کریم.

2-     امام خمینی، سید روح الله.، (1422)، تحریر الوسیلة، ترجمه علی اسلامی، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

3-     اصغری، سیدمحمد.، (1378)، مسئولیت همگانی در پرتو امر به معروف و نهی از منکر، تهران: انتشارات مؤسسه اطلاعات.

4-     بای، حسینعلی.، پورقهرمانی، بابک.، (1388)، بررسی فقهی و حقوقی جرایم رایانه، قم: انتشارات پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

5-     جهانگیر، عیسی.، (1390)، مونوگرافی فضای سایبر شیعی، دین و رسانه، قم: انتشارات مرکز پژوهش ­های اسلامی سازمان صدا و سیما.

6-     فیض کاشانی، ملا محسن.، (1387)، تفسیر صافی، قم: انتشارات نوید اسلام.

7-     کلینی، محمد­بن یعقوب.، (1379)، اصول کافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة.

8-     مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه.، (1376)، امر به معروف و نهی از منکر، قم: نمایندگی ولی فقیه در سپاه.

9-      مسعودی، محمد اسحاق.، (1378)، پژوهشی در امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن و روایات، قم: شرکت چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.

10-    معتمدنژاد، کاظم.، (1386)، وسایل ارتباط جمعی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

11-    نصیری ­فرد، عباس.، (1378)، مجموعه مقالات همایش علمی، تهران: انتشارات دانشگاه مذاهب اسلامی.

12-    نجفی، محمد حسن.، (1374)، جواهر الکلام، تهران: دارالکتب الإسلامی.