تأثیر فضای مجازی بر خانواده و جوانان (آسیب ها و راهکارها

Document Type: Takhasosi

Author

کارشناس الهیات/ دانشکده علوم قرآنی زاهدان

Abstract

پدیده جهانی شدن از بحث برانگیزترین مسائل جهان معاصر به شمار می ­رود. پدیده ­ای که در تصمیم­گیری­ ها و فعالیت­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی انسان ­ها نقش تعیین کننده­ ای داشته و مرزهای جغرافیایی را به حداقل ممکن کاهش می ­دهد، منافع مردم و کشورها را بیش از پیش به هم تنیده کرده و علاوه بر کالا و خدمات، افکار و دانش بشری را آسان ­تر از گذشته مبادله می­ کند.
از طرف دیگر، فضای مجازی نسل جدیدی از فضای روابط اجتماعی هستند که با این­که عمر خیلی زیادی ندارند، توانسته در زندگی مردم جا باز کند تا جایی که مردم بسیاری در سنین مختلف و از گروه ­های اجتماعی متفاوت در فضای مجازی کنار هم آمده و از فاصله­ های بسیار دور در دنیای واقعی، از این طریق با هم ارتباط برقرار می­ کنند. بر این اساس، امروزه روش ­های ارتباطی با دیگران از طریق اینترنت افزایش یافته و پست الکترونیک، پیام­ های کوتاه، چت­روم ­ها، وب­ پایگاه ­ها و بازی­ ها به روش­ هایی برای گسترش و حفظ روابط اجتماعی تبدیل شده ­اند؛ به طوری که روزانه نزدیک به 400 میلیون نفر در سراسر دنیا از اینترنت استفاده می­ کنند که یکی از کاربردهای اصلی آن، برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران است.
به نظر می ­رسد عیب اصلی ارتباط­ های اینترنتی آن است که ارتباط در فضای مجازی بر متن استوار است؛ لذا از نشانه ­های بصری و شنیداری در تعامل دوطرفه، بی­ بهره است. امروزه خانواده ایرانی در سبد فرهنگی خود مواجه با شبکه‌های ماهواره‌ای، فضای مجازی و رسانه‌های مدرن است که هر کدام به نوبه خود بخشی از فرآیند تأثیرگذاری در خانواده را هدف گرفته‌اند. بعضی از شبکه‌های ماهواره‌ای که به طور تخصصی تمام تمرکز خود را بر مقوله خانواده نهاده است. مطابق با این تبیین، در پژوهش حاضر تلاش شده به بررسی نقش و تأثیر فضای مجازی و اینترنت بر خانواده و جوانان با ارائه راهکارهای مقتضی پرداخته شود.

Keywords

Main Subjects


  1. ابری، انسیه. (1387). فضای مجازی عرصه ظهور خلاقیت. اولین کنفرانس ملی خلاقیت ­شناسی، TRIZ و مهندسی و مدیریت نوآوری ایران. تهران: پژوهشکده علوم خلاقیت­ شناسی، نوآوری و TRIZ.
  2. اکبری، ابوالقاسم. و مینا اکبری (1390). آسیب­ شناسی اجتماعی. تهران: انتشارات رشد و توسعه.
  3. رحیمی، محمد. (1390). عوامل اجتماعی مؤثر بر شکاف نسلی (مطالعه موردی: شهر خلخال). پایان ­نامه کارشناسی ارشد جامعه ­شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی: واحد تهران مرکز.
  4. زنجانی ­زاده اعزازی، هما. و علی محمدجوادی (1384). بررسی تأثیر اینترنت بر ارزش ­های خانواده در بین دانش آموزان دبیرستانی ناحیه 3 مشهد (در سال 82–83). مجله انجمن جامعه­ شناسی ایران. دوره6. شماره2: 146-121.
  5. ستارزاده، داوود (1386). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر اعتیاد به اینترنت و پیامدهای آن (مطالعه موردی: شهر ساری). علوم اجتماعی. دوره3. شماره3 (پیاپی14): 142-120.
  6. صادقیان، عفت (1384). تأثیر اینترنت بر کودکان و نوجوانان. مجله الکترونیکی پژوهشگاه مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران (نما). دوره4. شماره4.
  7. صبوری خسروشاهی، حبیب (1386). بررسی آسیب­ های اجتماعی اینترنت. تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
  8. عاملی، سید سعیدرضا. و حسین حسنی (1391). دو فضایی شدن آسیب­ ها و ناهنجاری­ های فضای مجازی: مطالعه تطبیقی سیاستگذاری­ های بین ­المللی. تحقیقات فرهنگی. دوره پنجم. شماره 17: 30-1.
  9. کشتی آرای، نرگس. و اکرم اکبریان (1390). عصر مجازی و چالش ­های پیش­ رو. اولین کنفرانس بین­ المللی شهروند مسئول. دانشگاه آزاد اسلامی: واحد خوراسگان.
  10. یاسمی ­نژاد، عرفان. آزادی، اکرم. و محمدرضا امویی (1390). فضای مجازی، امنیت اجتماعی، راهبردها و استراتژی­ ها. همایش ملی صنایع فرهنگی و نقش آن در توسعه پایدار. دانشگاه آزاد اسلامی: واحد کرمانشاه.