معرفت شناسی حقیقت و مجاز در فضای مجازی با رویکرد حکمت (نظری و عملی) اسلامی

Document Type: Takhasosi

Author

دانش‌آموخته حوزه علمیه/ مدرس دانشگاه و پژوهشگر رسانه

Abstract

ملازمت با حق در گرو ملازمت عقلی و عملی است؛ خدای حکیم فرایند پرورش انسان از قوه به فعل را در نظام احسن به‌خوبی طراحی نمود که تربیت انسان الهی و لازمه فعلیت یافتن انسان در پرتو حیات فردی و اجتماعی اوست، ضمانت اجرای این احکام و تکالیف شرعی نیز بر عهده حاکمان الهی است که با یکی از ابزارهای مهمی که در دست دارند- رسانه‌ها- به این مسئله مبادرت می ­ورزند.
رهاوردهای حکمت، تبیین مسئله حق است چه این­که بعض از حکمای متأخر حکمت را به‌ حق تعریف نمودند؛ آن­گاه با بررسی ابعاد موضوع باید منظومه فکری که تمام اضلاع آن هماهنگ با حکمت باشد را تعریف نمود. بر این اساس، ابتدا باید در چارچوب هستی‌شناسی که شالوده و بنیان‌های نظری یک مسئله است حکمت را مشخص نمود، سپس در معرفت‌شناسی تبیین می‌شود که وجه و دلیل آن چه بوده و کتاب و سنت و عقل و اجماع هر کدام به ترتیب رتبه جایگاه حق را توصیف و اثبات می ­نمایند. مرحله سوم نیز جایگاه انسان در مقام خلیفة الهی و رابطه آن با حق است.
اگر حکمت به‌ حق تبیین و تفسیر شود و آن را به انسان و اجتماع سریان داد و اضلاع سه‌گانه بنیان‌های نظری آن را مشخص نمود، آن­گاه جایگاه رسانه در این منظومه فکری مشخص می­شود و پاسخگوی پرسش ­های زیر خواهد شد که در این پژوهش تلاش می­ شود به آن­ها پاسخ داده شود:
-        رابطه حق و شأنیت رسانه در هدایت جامعه و انسان در مقام خلیفة الهی چیست؟
-        آیا رسانه در این منظومه فکری صاحب حق است و اگر صاحب حق است، آیا تکالیفی نیز بر عهده دارد؟

-        تکالیف رسانه در تربیت انسان و جامعه محق چیست؟
-        اقتضائات رسانه در این منظومه چیست؟
-        تفاوت حق در رسانه حکمت­ محور با مباحث حقوق رسانه در غرب چیست؟

Keywords

Main Subjects


  1. قرآن کریم.
  2. نهج الفصاحة.
  3. نهج البلاغة.
  4. امام خمینی، سید روح الله. صحیفه نور.
  5. تارنمای مقام معظم رهبری، http://farsi.khamenei.ir/
  6. پستمن، نیل (1384). زندگی در عیش و مردن در خوشی. ترجمه صادق طباطبایی. تهران: انتشارات اطلاعات.
  7. تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد (1410). غرر الحکم ودرر الکلم. قم: دار الکتاب الإسلامی.
  8. جوادی آملی، عبدالله (1383). جامعه در قرآن. قم: نشر اسراء.
  9. جوادی آملی، عبدالله (1383). حکمت نظری و عملی در نهج البلاغه. قم: نشر اسراء.
  10. صدوق (ابن بابویه قمی)، ابی­ جعفر محمد بن علی (1404). من لا یحضره الفقیه. قم: منشورات جماعة المدرسین.
  11. طباطبایی، سید محمدحسین (1382). تفسیر المیزان. ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  12. فخار طوسی، جواد (1381). امام ‌خمینی و رسانه‌های گروهی، مبانی فقهی و حقوقی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.