هویت شناسی رسانه های جدید ارتباطی و تأثیر آن بر آموزش مفاهیم دینی در چارچوب ایده رسانه های سرد و گرم مک لوهان

Document Type: Takhasosi

Authors

1 Master of Islamic Education and Culture and Communication/ Imam Sadiq University

2 Faculty Member/ Imam Sadiq University

Abstract

با توجه به اهیمت زیاد رسانه ­ها در زندگی روزمره، فهم کلان نظری نسبت به رسانه ­ها اهمیت پیدا می­ کند، که در این میان رسانه ­های جدید در بستر فضای مجازی- مانند اینترنت- از منظرهای مختلف نظری و کابردی قابلیت بررسی و کنکاش دارد.
این پژوهش با روش تحلیلی- توصیفی در پی پاسخ به این پرسش است که هویت رسانه ­های جدید چیست و بر مبنای ایده رسانه­ های سرد و گرم مک­ لوهان، رسانه­ های جدید ارتباطی، رسانه ­های سرد محسوب می­ شوند یا گرم و این­که تأثیر چنین هویتی بر آموزش معارف دینی چیست؟
به ­همین دلیل پژوهش حاضر، ابتدا به تعریف فضای مجازی پرداخته و خصلت ­های مهم آن را جدا کرده است؛ سپس با توجه به ایده رسانه ­های سرد و گرم مک ­لوهان که از مباحث کاربردی در حوزه نظریه ­های ارتباطی است و نیز رویکرد فرهنگی و فلسفی دارد، استفاده نموده تا فضای مجازی که در عصر مک ­لوهان وجود نداشته را تحلیل کند.
مقاله در مرحله اول به وضع اصطلاحات جدیدی از سرد و گرم دست یافته که آن­ها را به رسانه­ های واضح و غامض نامگذاری می ­کند؛ در مرحله دوم نیز فضای مجازی را به­ صورت طیفی تحلیل کرده و در طیف ­بندی به پنج مرحله رسانه ­های سرد و واضح، کم ­مایه، معتدل، پرمایه و گرم و غامض دست می ­یابد و در مرحله سوم و در ادامه تحقیقات خود به ­ماهیت اکتشافی این پژوهش- هویت آمیخته فضای مجازی- پرداخته و آن را تبیین می­ کند؛ در انتهای پژوهش نیز جایگاه رسانه ­های جدید بر اساس طیف بیان شده، نزدیک به رسانه ­های سرد و واضح معرفی شده است. با توجه به این تقسیم ­بندی، محققین معتقدند مفاهیم دینی به ­علت نزدیکی به ابعاد معرفتی و آموختنی، ظرفیت محدودی برای مطرح شدن در فضای مجازی دارند.

Keywords

Main Subjects


  1. باهنر، ناصر؛ (1390)، رسانه و دین: از رسانه‌های سنتی اسلامی تا تلویزیون، تهران: انتشارات مرکز تحقیقات صدا و سیما.
  2. البرزی دعوتی، هادی؛ کوهی اصفهانی، احمد؛ (1395)، آینده ­پژوهی رسانه ­ها، تهران: انتشارات آثار فکر.
  3. خانی­ جزنی، جمال؛ (1388)، هویت مجازی، تهران: انتشارات مهرتاب.
  4. رشیدپور، ابراهیم؛ (1354)، آینه‌های جیبی مک ­‌لوهان، تهران: انتشارات سروش.
  5. ساروخانی، باقر؛ (۱۳۷۷)، جامعه ­شناسی ارتباطات، تهران: انتشارات اطلاعات.
  6. عاملی، سید سعید رضا؛ (1383)، جهانی­شدن ­ها: مفاهیم و نظریه­­ ها، ارغنون، شماره 24: 58-12.
  7. کازنو، ژان؛ (1364)، قدرت تلویزیون، ترجمه علی اسدی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  8. کاستلز، مانوئل؛ اینس، مارتین؛ (1384)، گفتگوهایی با مانوئل کاستلز، ترجمه حسن چاووشیان و لیلا جدافشانی، تهران: نشر نی.
  9. گیل، دیوید؛ آدامز، بریجت؛ (1384)، الفبای ارتباطات، ترجمه رامین کریمیان و دیگران، تهران: انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
  10. مهدی­زاد، سید مهدی؛ (1391)، نظریه­ های رسانه: اندیشه ­های رایج و دیدگاه ­های انتقادی، تهران: انتشارات همشهری.
  11. میردامادی، مهرداد؛ (1380)، فضای سایبرنتیک به ­مثابه فضای شهری، پایان ­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده علوم اجتماعی.
  12. ون­لون، یوست؛ (1391)، تکنولوژی رسانه ­ای از منظری انتقادی،‌ ترجمه احد علیقلیان، چاپ3، تهران: انتشارات همشهری.
  13. نواختی مقدم، امین؛ میرزانژاد، مرتضی؛ (1392)،بررسی نقش رسانه ­های سرد و گرم بر پایه نظریه مک ­لوهان در تسریع روند پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 32: 214-187.
  14. تهران­چیان، تیراژه؛ (1367)،وسائل ارتباط جمعی از نظر مارشال مک ­لوهان، مجله فارابی، شماره 1: 38-24.
  15. Baran, Stanley; Davis, Dennis; (2011), Mass Communication Theory: Foundations, Ferment and Future, Boston: MA: Wadsworth Cengage Learning.
  16. Loon, Joost; (2008), Media Technology: Critical Perspectives, Maidenhead: McGraw-Hill/ Open University Press.
  17. Malmir, Mahmoud; Khaghani, Mehdi; Esfahani; Zarei, Reza; Kaviar, Hossein; (2013), Victimized Children in Cyberspace Through Pornography, Masaryk University Journal of Law and Technology, Vol. 7, No. 2: 241-266.
  18. Mcfarlane, Mary; Kachur, Rachel; Klausner, Jeffrey; Roland, Eric; Cohen, Marc; (2005), Internet-based Health Promotion and Disease Control in the 8 Cities: Successes, Barriers and Future Plans, Sexually Transmitted Diseases, Sexually Transmitted Diseases, Vol. 32, No. 10: S60-S64.